قرآن گرافی

دانلود کامل این کتابچه:

شامل موارد زیر

(قسمت های مهمتر در پایین همین متن در وبلاگ قرار داده شده.)

 لینک دانلود تصحیح شد

چرا نماز شب 

قرآن و شب‌زنده‌داری..

تشویق و تأکید رسول اکرم ص بر شب‌زنده‌داری..

شروع شب‌زنده‌داری با تلاوت قرآن و دعاهای مأثور.

بهترین وقت قیام.

تعداد رکعات و کیفیت آن‌ها

نماز وتر و چگونگی گزاردن آن.

تلاوت قرآن در نماز شب..

همکاری زن و شوهر و نزدیکان در نماز شب...

شب‌زنده‌داری و جلوگیری انسان از ارتکاب گناه.

تخفیف برای سالمندان، بیماران و خستگان..

چکار کنم برای نماز شب بیدار شوم؟.

سخن آخر.

 دانلود کتابچه:

 

 دانلود فایل پی دی اف از سرور پرشین گیگ

دانلود فایل پی دی اف از سرور پیکوفایل

 

 

 

خلاصه کتابچه:

 

 

1- چرا نماز شب؟؟

﴿وَعِبَادُ ٱلرَّحمَنِ ٱلَّذِينَ يَمشُونَ عَلَى ٱلأَرضِ هَونا وَإِذَا خَاطَبَهُمُ ٱلجَاهِلُونَ قَالُواْ سَلَما  وَٱلَّذِينَ يَبِيتُونَ لِرَبِّهِم سُجَّدا وَقِيَما ﴾ [الفرقان:63–64]

«بندگان [واقعی خدای] رحمان کسانی هستند که بر زمین، فروتنامه راه می‌روند، و چون جهالت پیشگان خطاب‌شان کنند، با آن‌ها با سلام پاسخ می‌گویند * و کسانی که برای رضای پروردگارشان شب را به سجده و قیام به سر می‌برند...».

 

خداوند در این آیه، دو نکته ی بسیار مهم را در رابطه با مومنان اشاره میکند و وظایف مومنان را به صورت خلاصه گوشزد میکند.

مومن، از آنجا که در جامعه و در کنار مردم زندگی میکند، وظیفه دارد به بهترین وجه در جامعه حاضر شود و با مردم به بهترین گونه ی ممکن برخورد کند...

و از طرفی، از آنجا که مومن، خودش را به خدایی با قدرتی بی نهایت متصل میداند، باید برای آرامش وجودی خودش، و برای رضای پروردگارش، قسمتی از شبانه روزش را برای خالقش صرف کند...

انسان، اگر به دنبال ثروت باشد، بدون سعی و تلاش و بدون وقت گذاشتن نمی تواند به آن دست یابد،

اگر کسی به دنبال بازیکنی و بازیگری باشد، بدون سعی و تمرین و سختی کشیدن، نمیتواند به چنین جایی برسد...

و ان کس که به دنبال آرامش و ایمان است، لاجرم باید برای رسیدن به این آرامش وقت بگذارد...

نفس انسان همواره به دنبال آرامشی در مرتبه ای بالاتر از وجود خود بوده است... به همین دلیل است که در هنگام سختی، کودک به پدر و مادر، سرباز به فرمانده و مافوق و یا در هنگام زلزله و سیل، به مکان های محکم و مستحکم پناه میبریم... انسان همواره به دنبال چیزی است که بتواند به آن تکیه کند و این تکیه گاه، باید آنقدر محکم باشد که با باد و باران و حرفی نلرزد و فرو نریزد...

آنان که در اهنگ و موسیقی و فیلم و فوتبال و ... به دنبال ارامش بوده اند، خوب میدانند چه میخواهم بگویم... تمامی موارد مذکور، همچون قرص آرامش بخش و مسکنی هستند که فردی که جسمش در حال عفونت کردن است، به انها روی می آورد... جسم و روحمان روز به روز به عفونتش افزوده می شود و ما فقط سعی میکنیم قرص های بیشتری مصرف کنیم... مسکن درد را از بین میبرد، اما هیچگاه درمان نمیکند... و سرانجام، روزی که فرد پی میبرد که هرچه به آنها دل بسته بود، سراسر دروغی بود که از دهان  خواننده ای برای شهرت یا پول خارج میشد، یا به جایی برسد که سیگار و قلیان آرامش نکنند، شاید در آن زمان به عفونت تشدید شده ی خود پی ببرد...

یادمان نرود که عفونت جسم را با مسکن و ارامش بخش نمیتوان درمان کرد... گاهی باید تلخی و سختی تیغ جراحی را به جان خرید...

 

بهترین جراحی برای از بین بردن عفونت های موجود در روح مومن، نماز شب است... نمازی که بجز خودت و خدای خودت، احدی از آن آگاه نیست و آنجاست که هرچه در دل داری، با قطرات اشکی که بر گونه هایت جاری می شود، با خدا در میان میگذاری و قطرات اشکت، میتواند تک تک سختی هایت را یکی پس از دیگری به راحتی بزداید..

تصور کنید یک شب، در نهایت ناراحتی، بهترین کسی که دوستش دارید، شما را در آغوش بگیرد و بگوید «من هستم، نگران هیچ چیز نباش...» ، چه حسی خواهید داشت؟؟؟ اگر در آغوش گرفته شدن یا در آغوش گرفتن کسی که دوستش دارید، اینقدر آرام می شوید، پس بدانیدآنگاه که شب دست به سوی خدا بلند کرده اید و خداوند در های رحمتش را به روی شما باز میکند، لذتی که به آن خواهید رسید، به مراتب با ارزش تر و پایدار تر و زیبا تر از همراهی بهترین دوستتان خواهد بود...

نماز شب، فرار کردن از سختی ها و مشکلات و ناراحتی ها، و پناه آوردن به کسی است که درهای رحمتش همواره به روی پناه آورنده باز است... خدایی که اگر از او بخواهی، قطعا تو را غرق در رحمتش خواهد کرد و از کمک کردن به تو، هیچ گاه دریغ نخواهد کرد...

 

 

قیام شب، دلیل اخلاص و تجرد انسان و نشان دوری وی از ریا و تظاهر است، اخلاص که از بایسته‌ترین صفات دعوتگران است، شرط پذیرش عمل به درگاه خدا نیز هست. در این مورد ولید الاعظمی چه زیبا سروده است:

«ای شب! بی‌گمان قیام و بیدار نگه‌داشتن تو، مدرسه‌ای است که در آن قرآن به من معانی اخلاص را می‌آموزد. لذا آن را به عنوان یگانه برنامه و راه زندگی برمی‌گزینم، چرا که مرا در بهشت جای می‌دهد و همواره نشانم می‌دهد که دنیا چگونه با زرق و برق فریبنده و دروغینش می‌خواهد من را در خود فرو برد، همانند آفتاب‌پرست در هر لحظه برای فریبم با رنگی فریبنده جلوه می‌کند. سعی دارد که مرا با آلوده‌کردن به گناه نابود و محو کند، پس از آن دور می‌شوم، عداوت به دل می‌گیرم، و همواره زیر نظرش می‌گیرم که چگونه مرا وسوسه می‌کند، لذا قلب را به پروردگارش وصل می‌کنم، تا راه غفلت و انحراف نروم و یاد و ذکر مداومِ پروردگار هم از من حراست و حفاظت می‌کند».

همه‌ی ما گنه‌کار و مقصریم. چه زیباست که وقت سحر درگاه خداوند را بکوبیم، و از او آمرزش و رحمت بخواهیم. سحرگاه هم بهترین موقع اجابت دعاست. خداوند آنان را که سحرگاهان آمرزش می‌خواهند، چنین توصیف می‌کند:

﴿لِلَّذِينَ ٱتَّقَوۡاْ عِندَ رَبِّهِمۡ جَنَّٰتٞ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَا وَأَزۡوَٰجٞ مُّطَهَّرَةٞ وَرِضۡوَٰنٞ مِّنَ ٱللَّهِۗ وَٱللَّهُ بَصِيرُۢ بِٱلۡعِبَادِ * ٱلَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَآ إِنَّنَآ ءَامَنَّا فَٱغۡفِرۡ لَنَا ذُنُوبَنَا وَقِنَا عَذَابَ ٱلنَّارِ * ٱلصَّٰبِرِينَ وَٱلصَّٰدِقِينَ وَٱلۡقَٰنِتِينَ وَٱلۡمُنفِقِينَ وَٱلۡمُسۡتَغۡفِرِينَ بِٱلۡأَسۡحَارِ ﴾ [آل عمران: 15 - 17]

«برای کسانی که پرهیزگار بوده‌اند، نزد پروردگارشان باغ‌هایی است که جویبارها در آن روانست و در آن جاویدان با همسران پاکیزه و خشنودی خدا، و خدا به احوال بندگان بیناست * و کسانی که گویند: پروردگارا! ما ایمان آوردیم، پس گناهان‌مان را بیامرز و از عذاب جهنم مصون‌مان دار * و [از آن جمله‌اند] صابران و راستگویان و فرمانبرداران و انفاق‌کنندگان و آمرزش طلبان سحرگاهان...».

دعای شبانه بهترین و آرام‌ترین عبادت‌هاست، انسان در تاریکی شب بهتر می‌تواند خود را به درگاه خدا خاشع و فروتن کند. روزی از پیامبر پرسیدند: «کدام دعا به اجابت نزدیک‌تر است؟ فرمود: دعایی که در آخر شب و بعد از نمازهای واجب درخواست شود» (روایت ترمذی).

 از حضرت جابر روایت است که گفت: شنیدم رسول الله ص می‌گفت: «ساعتی در شب است که اگر دعای شخص با آن ساعت هم‌زمان شود، هرچه بخواهد، دنیوی باشد یا اخروی، خدا از او می‌پذیرد. و این ساعت در تمام شب‌ها وجود دارد» (به روایت مسلم).

در حالت سجده، نزدیک ترین حالت انسان به خداست، رسول الله می فرماید:

«أَقْرَبُ مَا يَكُونُ الْعَبْدُ مِنْ رَبِّهِ وَهُوَ سَاجِدٌ فَأَكْثِرُوا الدُّعَاءَ» (مسلم)

«نزدیکترین حالت بنده به خدا سجده است، پس در آن بسیار دعا کنید».

«يَنْزِلُ رَبُّنَا كُلَّ لَيْلَةٍ إِلَى سَمَاءِ الدُّنْيَا حِينَ يَبْقَى ثُلُثُ اللَّيْلِ الآخِرِ فَيَقُولُ مَنْ يَدْعُونِي فَأَسْتَجِيبَ لَهُ مَنْ يَسْأَلُنِي فَأُعْطِيَهُ مَنْ يَسْتَغْفِرُنِي فَأَغْفِرَ لَه» (بخاری و مسلم)

«پروردگار ما هر شب پس از سپری‌شدن ثلث آخر شب به آسمانِ فرودین نازل می‌شود، و می‌پرسد: کیست که مرا بخواند تا دعایش را اجابت کنم؟، کیست که از من چیزی بخواهد تا هرچه بخواهد بدو عطا کنم و چه کسی طالب آمرزش است، تا ببخشایمش؟».

آیا با این همه بازهم غفلت و تنبلی کنیم؟ در صورتی که می‌دانیم، اگر به مردم گفته شود، همان وقت شب در فلان جا پول و گوشت و کالایی توزیع می‌کنند، همگی به سرعت بدان سمت می‌شتابند، پس بهتر است قدری به خود آییم و از این فرصت‌ها استفاده کنیم، فرشتگان فضل و رحمت خداوند را فرود می‌آورند، و در خانه‌ای که شب‌زنده‌داری می‌شود، نازل می‌گردند و سعادت حقیقی همه جای آن را فرا می‌گیرد.

چه خوب است که در خانه زن و شوهر هردو باهم برای تحقق این امر سعی و تلاش کنند.

حسن البناء در رساله‌ی «المناجاة» چنین می‌گوید: «ای برادر، بهترین وقت مناجات و راز و نیاز زمان خلوت تو با خداست، آن هم در موقعی که شب پرده‌های سیاه خود را بر زمین می‌کشد، و ستارگان ظاهر می‌شوند و مردم در خواب فرو می‌روند، ولی خلوت گزینان بیدارند و با حضور قلب پروردگارشان را یاد می‌کنند. پس در آن لحظات عجز و ناتوانی خود را ببین، پروردگارت را به بزرگی یاد کن و از ترس هیبتش گریه کن تا دلت آرام گیرد. به مراقبت او آگاه باش، در دعا اصرار کن، در استغفار بکوش و احتیاجاتت را به پیشگاه ذاتی عرضه کن که از هیچ چیز درنمی‌ماند، و وقتی اراده می‌کند که چیزی وجود پیدا کند به او می‌گوید باش پس می‌شود. تو هم خیر دنیا و آخرت و آمال خود را از او بخواه و برای سرزمین و خاندانت دعای خیر کن.

﴿وَمَا ٱلنَّصۡرُ إِلَّا مِنۡ عِندِ ٱللَّهِ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡحَكِيمِ ١٢٦﴾ [آل عمران: 126]

«... هیچ پیروزی و فتحی نیست، مگر از جانب خداوند غالب و فرزانه».

در شب‌زنده‌داری و مناجاتِ پرورگار، چنان انس و الفتی نهفته است که ناراحتی و خستگی احساس نمی‌شود. پیامبر ص در شب‌زنده‌داری‌ها و عبادات طولانی پاهایش ورم می‌کرد، ولی چون در انس الهی غرق بود متوجه درد و رنج آن نمی‌شد.

صالحان می‌گویند: هیچ لذتی در دنیا مانند لذت نعمت‌های آخرت نیست، مگر لذتی که از شیرینی مناجات در دلِ شب‌زنده‌داران پیدا می‌شود، پس شما نیز بکوشد که این لذت را بچشید.

در پایان به شما مسلمانان سفارش می‌کنم که شب‌زنده‌داری کنید و در تاریکی شب با حالت عجز و ناتوانی به درگاه مولای کریم بایستید و با تواضع و فروتنی و احساس تقصیر و اعتراف به گناه، بر آستانه‌اش سر تسلیم فرود آورید و به بخشایش او که بر مجرمان جاری است، امیدوار باشید تا از رحمت و احسانش بهره‌مند شوید و بهشت را پاداش خود گردانید.

برادران! با ادای نماز در تاریکی شب، قیام خاشعانه و سجده‌ی متواضعانه، ذکر و تسبیح و ریختن اشک، درهای رحمت خدا را بکوبید و به قبولی دعای‌تان در محضر او ایمان داشته باشید، و یادتان باشد که در این حال برای پیروزی دین اسلام و سایر مسلمانان نیز دعا کنید.

ای مردان شب‌خیز! بکوشید، چه بسا صدا و فریاد شب بی‌پاسخ نمی‌ماند و به قیام شب تنها آن کس برمی‌خیزد که ارادۀ قوی و جدی داشته باشد.

 

 

2- بهترین وقت قیام

 

از عشا تا طلوع فجر به طور کلی زمان نماز شب است، ولی اوقات دیگری نیز هست که احیای آن‌ها در شریعت اسلامی پسندیده است؛ مثلاً:

(1) در حدیثی رسول الله می فرماید:

«خداوند سبحان در ثلث آخر هر شب در آسمان دنیا ندا می دهد: آیا کسی هست که مرا بخواند تا دعایش را بپذیرم؟ آیا کسی هست که از من بخواهد تا به او بدهم؟ آیا کسی هست که از من برای گناهانش آمرزش بطلبد، تا گناهانش را بیامرزم؟»(بخاری)

منظور از ثلث آخر شب، یعنی یک سوم مانده به نماز صبح است، که فرد برای نماز تهجد بیدار شده و بعد از خواندن نماز تهجد، به نماز صبح برود... البته همانگونه که گفته شد، اینکار هیچ محدودیتی نداشته و زمانش از نماز عشا تا نماز صبح را در برمیگیرد.

مؤمن نیز نیازمندترین مردم و سعادتمندترین انسان‌ها به این تجلی پروردگار است، بدین جهت، لازم است برای قیام و استقبال از اجابت و رحمت و غفران خداوند، با آمادگی کامل در لحظات شیرین و دلچسب آخر شب، با اصرار فراوان به دعا و نیایش بپردازد، و مصرانه برآوردن نیازهایش را از خدا بخواهد و برای گناهانش طلب آمرزش کند؛ چرا که خداوند اصرار و الحاح در دعا را بسیار می‌پسندد و علاوه برآن، فوریت اجابت آن نیز از سوی پروردگار تضمین شده است.

 

3- تعداد رکعات و کیفیت آنها

 

(1) چنان‌چه ثابت شده است آن حضرت ص به سؤال‌کننده‌ای در مورد کیفیت نماز شب، این‌چنین پاسخ داد که نماز شب دو رکعت دو رکعت گزارده می‌شود (به روایت بخاری) یعنی در پایان هردو رکعت سلام دهد و دو رکعت دیگر را آغاز نماید. و تعداد رکعات محدودیتی ندارد، اما مهمترین نکته در نماز شب، کیفیت و حضور قلب در نماز است و نه تعداد رکعات آن.

(2) همچنین روایت شده است: «آن حضرت ص هرگاه برای قیام شب بیدار می‌شد، نماز شب را با دو رکعت کوتاه و مختصر آغاز می‌کرد» (روایت مسلم)

 

4- تلاوت قرآن در نماز شب

 

برای تلاوت قرآن در نماز شب، هیچ محدودیتی برای تعداد آیات و تعداد سوره ها وجود ندارد، اگر میتوانید از حفظ قرآن را بخوانید که چه بهتر، و اگر از حفظ امکان خواندن قرآن را ندارید، میتوانید با در دست گرفتن کتاب قرآن، و یا برنامه های قرآنی نصب شده در تلفن همراهتان، از روی قرآن، روخوانی کنید.

 

5- تخفیف برای سالمندان، بیماران و ناتوانان

 

 

رسول الله به تلاوت قرآن در شب و شب‌زنده‌داری بسیار تأکید می‌کرد و هیچگاه خودش این عمل پسندیده را ترک نمی‌کرد، و اگر بنابر عذری نمی‌توانست آن را ایستاده بخواند، نشسته نمازش را میخواند چناچه در مورد نمازش توسط حضرت عایشه روایت شده:

«رَأَيْتُ النَّبِيَّ -صلى الله عليه وسلم- يَقْرَأُ فِي شَيْءٍ مِنْ صَلاَةِ اللَّيْلِ جَالِسًا، حَتَّى إِذَا كَبِرَ قَرَأَ جَالِسًا، فَإِذَا بَقِيَ عَلَيْهِ مِنَ السُّورَةِ ثَلاَثُونَ أَوْ أَرْبَعُونَ آيَةً قَامَ فَقَرَأَهُنَّ ثُمَّ رَكَعَ»(بخاری)

«آن حضرت را هیچ وقت ندیدم که مقداری از نماز شب را نشسته بخواند، مگر زمانی که به سن کهولت رسید. آن وقت نشسته می‌خواند، و چون سی یا چهل آیه باقی می‌ماند بلند می‌شد و آن‌ها را در حال ایستاده می‌خواند و بعد از آن رکوع می‌کرد».

بنابراین، برای شخصِ خسته و پیر و بیمار جایز است که از تعداد رکعات نمازهای مستحب خود بکاهد؛ همچنین جایز است که نماز را نشسته بگزارد، و سپس بلند شود و قبل از رکوع هر مقدار از قرآن را که برایش میسر بود تلاوت کند. هرچند می‌تواند نمازش را در حال نشسته با رکوع و سجده بدون آنکه بایستد به اتمام برساند.

 

سخن آخر

 

امام شهید حسن البناء طی سخنانی دعوتگران را به رازی بزرگ متوجه می‌کند، این راز استمرار آنان را در دعوت و قیام‌شان را به انجام وظیفه تقویت می‌کند. خطاب به آنان می‌گوید:

«دقائق الليل غالية فلا ترخصوها بالغفلة»

«لحظات شب گرانبها و پرارزش‌اند، سعی کنید آن‌ها را به بهای ارزانِ غفلت نفروشید».

 

«ای برادر! بهترین زمان مناجات و راز و نیاز، زمان خلوت تو با خداست، آن هم هنگامی که شب پرده‌های سیاهش را بر زمین می‌کشد، ستارگان ظاهر می‌شوند و مردم در خواب فرو می‌روند، ولی خلوت‌گزینان بیدارند و پررودگارشان را یاد می‌کنند، در آن لحظات ناتوانی خویش را ببین، پروردگارت را به بزرگی یاد کن و از ترس هیبتش گریه کن تا دلت آرام گیرد...».